وقتی صحبت از حرکت دقیق و قابل اطمینان در خطوط تولید یا ماشین‌آلات صنعتی می‌شود، یکی از اولین گزینه‌هایی که به ذهن می‌رسد، جک پنوماتیک یا همان سیلندر پنوماتیک است. این تجهیزات پرکاربرد با تبدیل هوای فشرده به حرکت خطی یا چرخشی، نقش کلیدی در بسیاری از فرآیندهای اتوماسیون ایفا می‌کنند. عملکرد ساده، قیمت مناسب، راه‌اندازی آسان و دوام بالا باعث شده جک‌های پنوماتیک به انتخابی محبوب در صنایع کوچک و بزرگ تبدیل شوند—حتی در شرایط سخت محیطی. جهت خرید می‌توانید به پنو گستر که مرکز جک پنوماتیک اصفهان است مراجعه فرمایید.

چرا جک پنوماتیک این‌قدر پرکاربرد است؟

به‌دلیل خاصیت فشرده‌پذیری هوا، سیلندرهای پنوماتیک همزمان مقاوم، انعطاف‌پذیر و ایمن هستند. آن‌ها می‌توانند وظایفی مثل بلند کردن، هل دادن، عقب کشیدن، چرخاندن، باز و بسته کردن قطعات، متوقف‌سازی یا حتی کنترل شیرهای صنعتی را انجام دهند. چه در یک خط تولید بزرگ باشید، چه در سیستمی با حجم کاری سبک‌تر، جک پنوماتیک می‌تواند همان نیروی مورد نیاز شما را تأمین کند.

جک پنوماتیک از چه اجزایی تشکیل شده است؟

برای اینکه بهتر با کارکرد این قطعه آشنا شویم، بیایید نگاهی به اجزای داخلی‌اش بیندازیم:

بدنه اصلی (Barrel): استوانه‌ای مقاوم که پیستون درون آن حرکت می‌کند—معمولاً از آلومینیوم یا فولاد ضد زنگ ساخته می‌شود.

درپوش‌ها (End Caps): دو سر سیلندر را می‌پوشانند و محل ورود و خروج هوا هستند.

آب‌بندها (Seals): بین پیستون و بدنه قرار می‌گیرند تا از نشتی هوا جلوگیری کنند.

پیستون (Piston): صفحه‌ مدور داخلی که با فشار هوا به حرکت درمی‌آید.

میله‌ی پیستون (Piston Rod): نیروی حرکت پیستون را به قطعات خارجی منتقل می‌کند.

 میله‌های اتصال (Tie Rods): اجزای سیلندر را کنار هم نگه داشته و در برابر ضربات احتمالی از آن محافظت می‌کنند.

جک پنوماتیک اصفهان چطور کار می‌کند؟

با ورود هوای فشرده به یک طرف سیلندر، پیستون داخلی به حرکت درمی‌آید و این حرکت به قطعات دیگر منتقل می‌شود. بسته به نوع طراحی، این حرکت می‌تواند در یک جهت یا دو جهت انجام شود. عملکرد دقیق آن بسته به نوع سیلندر تعیین می‌شود که به دو دسته اصلی تقسیم می‌شود:

 سیلندرهای تک‌اثر (Single-Acting)

در این مدل جک پنوماتیک اصفهان، هوا فقط از یک سمت به پیستون فشار وارد می‌کند و یک فنر داخلی وظیفه دارد پیستون را به جای اول برگرداند. به‌دلیل طراحی ساده، این سیلندرها بیشتر در موقعیت‌هایی استفاده می‌شوند که عملکرد ایمن در صورت قطع هوا اهمیت دارد—مثلاً اگر فشار قطع شود، فنر پیستون را به حالت اولیه برمی‌گرداند.  طرفی به‌دلیل وجود فنر، طول کورس محدودتر است و نیروی پیستون در طول مسیر ثابت نمی‌ماند.

مزایای جک پنوماتیک سینگل اَکت (تک‌عملکردی)

جک‌های پنوماتیک سینگل اکت با طراحی ساده اما عملکرد مؤثر، در بسیاری از کاربردهای صنعتی جایگاه ویژه‌ای دارند. از جمله مزایای برجسته‌ی آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد. حتی در شرایطی که منبع هوای فشرده یا برق قطع شود، این جک‌ها در موقعیت مشخصی متوقف می‌مانند و از آسیب به قطعات جلوگیری می‌کنند. چون فقط در یک جهت از فشار هوا استفاده می‌شود، مصرف انرژی کمتری دارند. فعال‌سازی و کنترل آن‌ها تنها با یک شیر ساده ۳/۲ راهه انجام می‌شود و نیاز به تجهیزات پیچیده ندارند.

جک پنوماتیک دابل اکت (دوطرفه)

در جک‌های دوطرفه، حرکت رفت و برگشت پیستون کاملاً وابسته به هوای فشرده است. در واقع، این سیلندرها در هر دو جهت نیرویی یکسان و پایدار تولید می‌کنند. این ویژگی باعث شده در پروژه‌هایی که دقت در کنترل حرکت و یکنواختی نیرو اهمیت دارد، به‌کار گرفته شوند. فشار هوا در هر دو سمت سیلندر اعمال می‌شود، بنابراین پیستون با قدرتی ثابت به جلو و عقب حرکت می‌کند. این مدل برای مسیرهای حرکتی بلند، انتخابی مطمئن و کارآمد است. جک‌های دابل اکت معمولاً با شیر برقی ۵/۲ راهه کنترل می‌شوند که سرعت و دقت عملکرد را بالا می‌برد. تنها نکته‌ای که باید در نظر گرفت، مصرف هوای بیشتر این سیلندرها نسبت به مدل‌های تک‌اثر است—البته این موضوع در برابر دقت بالاتر، چندان هم نکته‌ی منفی به حساب نمی‌آید.

آشنایی با انواع رایج جک پنوماتیک اصفهان

سیلندرهای پنوماتیکی در مدل‌ها و اندازه‌های مختلفی تولید می‌شوند که استانداردسازی آن‌ها بر اساس استانداردهای ISO انجام می‌گیرد. در ادامه، به متداول‌ترین انواع آن‌ها اشاره شده است: