شیر برقی پنوماتیک شاید در ظاهر قطعه ساده‌ای به نظر برسد، اما در واقع یکی از مهمترین اجزای هر سیستم هوای فشرده است. این قطعه مثل مرکز فرماندهی عمل میکند و با دریافت یک سیگنال الکتریکی، مسیر حرکت هوا را با دقت بالا باز و بسته میکند. به همین دلیل، کوچکترین ایراد در عملکرد آن میتواند کل یک دستگاه، خط تولید یا سیستم اتوماسیون را از کار بیندازد. پس خرابی شیر برقی پنوماتیک موضوع کوچکی نیست و مستقیما روی ایمنی، هزینه های تعمیر و بازدهی سیستم تاثیر میگذارد. در ادامه نحوه تعمیر شیر برقی پنوماتیک را بررسی می‌کنیم. نکته‌ای که خیلی ها به آن توجه نمیکنند این است که خراب شدن شیر برقی همیشه به معنی تعویض کامل آن نیست. در بسیاری از مواقع مشکل از بخش هایی مثل بوبین، آلودگی مسیر هوا، فرسودگی اورینگ ها یا تنظیمات اشتباه ایجاد میشود؛ ایراداتی که با یک عیب یابی اصولی و تعمیر درست، به راحتی قابل رفع هستند و هزینه ها را به شکل قابل توجهی کاهش میدهند.

چرا شیر برقی پنوماتیک خراب میشود؟

با وجود طراحی نسبتا ساده، شیر برقی پنوماتیک در معرض خرابی های مختلفی قرار دارد. اگر این مشکلات نادیده گرفته شوند، میتوانند باعث توقف کامل خط تولید یا افزایش هزینه های نگهداری شوند. شناخت علت خرابی اولین قدم برای افزایش عمر مفید شیر و جلوگیری از توقف های ناگهانی است. در ادامه مهمترین دلایل خرابی را بررسی میکنیم.

انواع خرابی و تعمیر شیر برقی پنوماتیک

بوبین در واقع بخش الکتریکی شیر برقی است و وظیفه دارد انرژی برق را به میدان مغناطیسی تبدیل کند تا پلانجر یا اسپول حرکت کند. سوختن بوبین معمولا نتیجه یک مشکل پنهان در سیستم است، نه یک خرابی اتفاقی. عواملی مثل: ولتاژ بیش از حد، دمای بالای محیط و نفوذ رطوبت همگی میتوانند باعث داغ شدن و سوختن بوبین شوند. در این شرایط تنها راه حل، تعویض بوبین با نمونه استاندارد و هم ولتاژ است.

گیر کردن پلانجر: پلانجر قطعه‌ای است که با فرمان بوبین حرکت میکند. گیر کردن آن یکی از دلایل اصلی خرابی شیر برقی است. این مشکل معمولا به علت موارد زیر رخ میدهد:

آلودگی هوای فشرده: وجود آب، روغن نامناسب یا گرد و غبار باعث رسوب و ایجاد اصطکاک میشود و حرکت پلانجر را مختل میکند.

خرابی فنر داخلی: فنر وظیفه دارد پلانجر را به حالت اولیه برگرداند. اگر فنر ضعیف یا شکسته شود، عملکرد شیر نامنظم میشود و باید تعویض گردد. در شیرهای پنوماتیکی دارای سیستم Air Spring فنر وجود ندارد و بازگشت پلانجر با فشار هوا انجام میشود. برای انتخاب این مدل ها میتوانید از مجموعه پنو گستر مشاوره بگیرید.

ساییدگی یا خشک کار کردن اسپول: اسپول مسیر عبور هوا را کنترل میکند. اگر روانکاری مناسب وجود نداشته باشد یا اسپول ساییده شود، حرکت آن سخت شده و شیر قفل میکند. در این حالت باید اسپول تعویض یا شرایط کاری اصلاح شود.

خرابی اورینگ ها و قطعات آب بندی: اورینگ ها با گذشت زمان خشک یا ترک خورده میشوند و باعث نشتی هوا میگردند. در تعمیر شیر برقی پنوماتیک، تعویض این قطعات یکی از مراحل اصلی است.

آسیب بدنه و مشکلات ساخت: اگر بدنه شیر به خوبی آندایز نشده باشد، در برابر رطوبت و مواد شیمیایی دچار خوردگی میشود. رزوه های بی کیفیت نیز میتوانند باعث نشتی یا ترک خوردن بدنه شوند.

تعمیر یا تعویض قطعات یدکی شیر برقی

در بسیاری از موارد میتوان با تعویض قطعاتی مثل بوبین، اسپول، فنر یا اورینگ ها، شیر را با هزینه بسیار کمتر تعمیر کرد. سرویس منظم، استفاده از هوای فیلتر شده و تعویض به موقع قطعات مصرفی، عمر شیر برقی را چند برابر میکند و از توقف های پرهزینه جلوگیری میکند.

مراحل تعمیر شیر برقی پنوماتیک

قبل از شروع تعمیر، برق و هوای فشرده را کاملا قطع کنید و از تجهیزات ایمنی استفاده کنید. ابزارهای لازم عبارتند از مولتی متر، آچار مناسب، اسپری تمیزکننده و گریس مخصوص پنوماتیک. مراحل تعمیر شیر برقی پنوماتیک عبارتند از باز کردن شیر بدون فشار و به صورت اصولی، تعویض قطعات معیوب مثل بوبین، فنر، اورینگ یا اسپول، تمیزکاری کامل مسیرها، نصب اورینگ ها و سیل های جدید همراه با گریس، مونتاژ و تست نهایی.

سوالات متداول

آیا تعمیر شیر برقی پنوماتیک در محل امکان پذیر است؟

بله، اگر مشکل مربوط به بوبین، اورینگ یا آلودگی داخلی باشد.

تعمیر شیر برقی کمپرسور چقدر زمان میبرد؟

بین 30 دقیقه تا 2 ساعت، بسته به نوع خرابی و مدل شیر.

چه زمانی تعویض بهتر از تعمیر است؟

وقتی بدنه ترک خورده باشد یا بوبین کاملا سوخته باشد.

آیا همه بوبین ها قابل تعویض هستند؟

خیر، برخی مدل ها یکپارچه هستند و باید کل شیر تعویض شود.