نقشه شیر برقى پنوماتیک یکى از موضوعات مهمى است که تکنسین ها و مهندسان هنگام کار با سیستم هاى هواى فشرده باید به خوبى آن را بلد باشند. شاید در نگاه اول نقشه ها کمى پیچیده به نظر برسند، اما وقتى اصول و علامت هاى استاندارد را یاد بگیرید، خواندن آنها به یک مهارت جذاب و کاربردى تبدیل میشود. در این مطلب تلاش کردیم توضیح دهیم چطور نقشه شیر برقى پنوماتیک را بخوانید و از آنها براى طراحى و بهبود سیستم هاى پنوماتیک استفاده کنید. اگر قصد نصب، عیب یابى یا سرویس یک سیستم پنوماتیک را دارید، باید بتوانید نقشه شیر برقى آن را درک کنید. نقشه هاى شماتیک به شما نشان میدهند هر قطعه کجا قرار دارد، مسیر هوا چگونه طى میشود و اتصالات به چه شکلى انجام شده اند. با بلد بودن نقشه خوانى، احتمال اشتباهات پرهزینه و وقت گیر هم کم میشود و کار شما دقیق تر پیش میرود.

آشنایى با نمادهاى شماتیک

یکى از مهم ترین قدم ها در نقشه خوانى، شناخت علامت هاى استاندارد است. هر بخش از شیر برقى یک نماد مخصوص دارد. مثلا خود شیر با یک مربع نشان داده میشود و خطوطى که از آن خارج میشوند مسیر عبور هوا را مشخص میکنند. وقتى این نمادها را یاد بگیرید، خواندن نقشه ها برایتان بسیار ساده تر خواهد شد.

چطور از نقشه هاى شماتیک استفاده کنیم

براى کار با نقشه، ابتدا باید محل قرارگیرى اجزا و نحوه اتصال آنها را بررسى کنید. نقشه به شما نشان میدهد که شیرها چطور در مدار قرار گرفته اند و هوا از چه مسیرى وارد و خارج میشود. مثلا ممکن است نقشه نشان دهد که شیر ورودی مستقیما به یک سیلندر وصل شده و وظیفه رساندن هوا به آن را دارد.

انواع نقشه شیر برقى پنوماتیک

نقشه ها معمولا در دو گروه کلى قرار میگیرند؛ نقشه هاى ساده که فقط اطلاعات پایه را نشان میدهند و نقشه هاى چندلایه که جزئیات بیشترى از مدار را نمایش میدهند. قبل از اینکه وارد آموزش نقشه خوانى شویم، بهتر است یک بار دیگر عملکرد شیرهاى پنوماتیک و علامت هاى اصلى آنها را مرور کنیم. شیرهاى پنوماتیک معمولا در حالت هاى NC (بسته) یا NO (باز) قرار دارند و با یک محرک تغییر وضعیت میدهند. این محرک میتواند بوبین برقى، اهرم دستى، قرقره یا هر نوع مکانیزم دیگرى باشد. نقشه شیر معمولا دو حالت باز و بسته را نشان میدهد و کارخانه سازنده حالت پیشفرض را روى بدنه شیر چاپ میکند.

آموزش نقشه خوانى شیر پنوماتیک

نقشه شیر برقی پنوماتیک با نمادهاى استاندارد رسم میشوند. مهم ترین آنها عبارتند از:

• مربع ها: هر مربع نشان دهنده یک حالت از شیر است. اگر دو مربع کنار هم باشند، یعنى شیر دو وضعیت دارد.

• شماره پورت ها: هر پورت با یک شماره مشخص میشود و این شماره نشان دهنده وظیفه آن است.

• علامت محرک ها: نوع محرک شیر (بوبین، دکمه، قرقره و…) با نماد مخصوص خودش مشخص میشود.

• جهت جریان: فلش ها مسیر حرکت هوا را نشان میدهند و بسته به نوع شیر (2/2، 3/2، 5/2) شکل آنها متفاوت است.

• نماد سیلندرها: سیلندرهاى یک طرفه و دوطرفه هر کدام علامت مخصوص دارند.

• فیلتر و رگولاتور: این قطعات نیز با نمادهاى مشخص در نقشه دیده میشوند.

تشخیص نوع نقشه شیر برقی پنوماتیک

در سیستم هاى پنوماتیک از شیرهاى مختلفى استفاده میشود، مثلا شیر 2/2 دو پورت و دو وضعیت دارد و براى قطع و وصل جریان استفاده میشود. شیر 3/2‌ سه پورت و دو وضعیت دارد و معمولا براى کنترل حرکت هاى کوتاه در سیلندرها کاربرد دارد. شیر 5/2 پنج پورت و دو وضعیت دارد و در سیستم هاى پیچیده تر مثل کنترل سیلندر دوطرفه استفاده میشود.

سخن پایانی

در این آموزش سعى کردیم قدم به قدم نحوه خواندن نقشه شیر برقى پنوماتیک را توضیح دهیم، نمادهاى مهم را معرفى کنیم و انواع نقشه ها را بشناسیم. با یادگیرى این اصول، میتوانید نقشه هاى پنوماتیک را راحت تر تحلیل کنید و سیستم هاى دقیق تر و کارآمدترى طراحى کنید.